Participatie

Bewonersparticipatie

In het EVA-concept spelen (toekomstige) bewoners een belangrijke rol. Zowel bij de planontwikkeling als het beheer van een wijk. Persoonlijke betrokkenheid van mensen is een voorwaarde voor het realiseren van een duurzame leefomgeving. Zonder betrokkenheid ontstaat geen duurzame leefomgeving.

Het concept van Stichting E.V.A. is ontwikkeld door een groep deskundigen vanuit meerdere disciplines, waarvan enkelen zich ook in de wijk wilden vestigen. Vanuit het brede netwerk van de stichting heeft zich al gauw een groep belangstellenden gevormd, waarmee in de loop van 1995 bijeenkomsten zijn belegd om het initiatief te bespreken en te toetsen.
Bij het begin van de samenwerking met de gemeente Culemborg, begin 1996 hadden zich al 80 huishoudens aangemeld met interesse voor het project. Dit vond de gemeente heel positief. Samen met de stichting is gezocht naar een manier om deze belangstellenden van begin af aan bij het proces te betrekken.
Er is voorgesteld om een selectie (3 personen) van belangstellenden (potentiële toekomstige bewoners) mee te laten doen aan de stedenbouwkundige ateliers die in maart 1997 van start zijn gegaan. In feite zijn zij gezien als vertegenwoordigers van een extra ‘woondiscipline’ naast landschap, water, energie enz. Met subsidie van de minister van VROM zijn voor deze hele groep drie workshops georganiseerd, waarbij hun wensen zijn geïnventariseerd. Dit heeft bijgedragen aan het formuleren van het stedenbouwkundig programma van eisen.
Lees meer hierover...

Bewonersbeheer

Bewonersbeheer is in het planconcept vanaf het begin een belangrijke doelstelling geweest. Dit is onder meer vastgelegd in de contracten die door de bewonersvereniging met kopers zijn afgesloten. Alom wordt het belang van milieubewust handelen door bewoners onderkend. In de praktijk blijkt ‘gewenst gedrag’ echter moeilijk van hogerhand te organiseren. Een voorwaarde voor een actieve rol is dat potentiële bewoners zich aangetrokken voelen door de ambities van het planconcept en zich daarmee verbinden. Mede om die reden hebben zij een belangrijke invloed op de planontwikkeling van de woningen en de woonomgeving. Om die betrokkenheid in stand te houden is het van essentieel belang dat de bewoners zeggenschap krijgen over het beheer van het gebied waar zij wonen. Zorg, verantwoordelijkheid en zeggenschap zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Beheer van de binnenhoven

Het beheer van de binnenhoven is voor de eerste en tweede fase geregeld door mandeligheid. Dit betekent dat de woningeigenaren samen eigenaar zijn van de binnenterreinen en ook verantwoordelijk zijn voor het beheer. Ook is een strook langs de tuinen in mandeligheid uitgegeven. Dit om te bereiken dat er gemeenschappelijke afspraken worden gemaakt over de tuinafscheiding en de overgang naar het semi-openbare gebied. Kant-en-klare schuttingen zijn in het contract dat kopers met de bewonersvereniging hebben afgesloten niet toegestaan.Het is de bedoeling dat er met natuurlijke materialen een afscheiding wordt gemaakt. Het inrichtingsontwerp voor de binnenhoven is gemaakt door bewoners met inschakeling van de landschapsarchitect. Door de gemeente is eenmalig per hof een inrichtingsbudget beschikbaar gesteld.

Beheer openbaar gebied

De bedoeling van bewonersbeheer is bewoners invloed en zeggenschap te geven op de inrichting en het beheer van het gebied waar zij wonen (en werken). De gemeente legt daarmee een publieke taak in de private sfeer. Dit doet zij omdat daarmee kansen ontstaan die veel verder reiken dan voordelen voor het beheer alleen.
Of die kansen vervolgens ook worden benut hangt af van de betrokkenheid van bewoners. Zij moeten de voordelen zien. Dit betekent dat een regeling veel ruimte moet laten voor eigen initiatiefVoor de beheerregeling met bewoners zijn een aantal uitgangspunten geformuleerd:

• Voor het beheer komt een budget beschikbaar (gebaseerd op een gezamenlijk op te stellen beheerplan en de geraamde kosten van uitbesteed werk)
• Besparingen door zelfwerkzaamheid mogen naar eigen inzicht worden besteed, op voorwaarde dat het de kwaliteit van het gebied ten goede komt en een voldoende onderhoudsniveau ook op langere termijn gegarandeerd wordt
• De bewoners geven jaarlijks aan welke maatregelen zij willen gaan nemen; de gemeente toetst alleen op het onderhoudseffect op langere termijn en op veiligheid; dit laatste omdat de gemeente voor de wet de verantwoordelijke beheerder blijft
• Voor het opstellen van dit jaarplan kan de bewonersvereniging een deskundige inschakelen. In het budget is hiermee rekening gehouden
• De gemeente kan – vanwege haar formele verantwoordelijkheid – in het uiterste geval ingrijpen
• De organisatie van het beheer wordt gekoppeld aan de bewonersvereniging.

Op 18 september 2004 hebben de gemeente Culemborg en de stichting Terra Bella een overeenkomst getekend waarin staat dat bewoners zelf het wijkgroen mogen beheren. Voor elk kalender jaar wordt een beheerplan gemaakt. Stichting Terra Bella is een werkgroep van de Bewonersvereniging EVA Lanxmeer (BEL) voor beheer van het openbaar groen in de wijk.

Bewonersvereninging EVA Lanxmeer (BEL)

De Bewonersvereniging EVA Lanxmeer (BEL) is een vereniging van bewoners van de wijk en van mensen buiten de wijk. Wie een huis in de wijk wil kopen of huren is verplicht lid te zijn. Veel mensen waren al jaren lid van de BEL voordat met de bouw van hun woning werd begonnen. Zij hebben meegedacht met het ontwerp van de woningen, het ontwerp van de wijk en met andere aspecten van actieve bewonersparticipatie.
Bewoners hebben een overeenkomst getekend waarin zij te kennen geven de uitgangspunten van de ecologische wijk te onderschrijven. Daar horen ook gedragsregels bij, zoals het voorzichtig omspringen met spullen door de gootsteen spoelen of het niet plaatsen van schuttingen die bij iedere bouwmarkt te koop zijn.

De vereniging heeft tot doel:

1. het realiseren en instandhouden van een woonwijk, hierna te noemen “EVA wijk” in het gebied Lanxmeer te Culemborg, zijnde een educatief woon/werkproject, gebaseerd op duurzame ecologische principes: te weten een integratie van organische vormgeving, bio-ecologisch bouwen, perma-cultuur, en verantwoord omgaan met water en energie
2. het waarborgen van de rechtspositie van haar leden in het betrokken plan
3. vormgeving, inrichting en beheer van een mens- en milieuvriendelijke leefomgeving
4. alle andere wettelijke middelen, welke voor het doel bevorderlijk zijn
5. het tezamen met haar leden bevorderen van de leefbaarheid en het welzijn in de directe woonomgeving
   
   (Uit: Statuten Bewonersvereniging EVA Lanxmeer, 19 juni 1998)

Vanuit de BEL zijn een groot aantal activiteiten gestart en veelal in werkgroepen ondergebracht met verantwoording aan het bestuur en de leden.
Lees meer hierover...

Bewonersprojecten en Werkgroepen

Door bewoners zijn in de wijk verschillende projecten uitgevoerd. Natuurlijk is de inrichting van de hoven daar een goed voorbeeld van. Maar ook een ‘slangen muur’, een waterspeelplaats, een jeu de boule baan en een parkeerplaats voor een invalide, waterloopjes in de wijk en visuele afscherming van afvalcontainers.

Werkgroepen:

- Werkgroep Terra Bella

Stichting Terra Bella is de opvolger van de Groengroep, de werkgroep van de BEL voor het openbaar groen in de wijk. Op 18 september 2004 hebben de gemeente en de stichting een overeenkomst getekend waarin staat dat bewoners zelf het wijkgroen mogen beheren. Voor elk kalender jaar wordt een beheerplan gemaakt. We kunnen kiezen wat we zelf uitvoeren, wat we door anderen laten uitvoeren en welk deel van het beheer door de gemeente wordt gecoördineerd. Op basis van deze verdeling krijgen we een evenredig deel van het budget, dat we naar eigen inzicht mogen uitgeven. Informatie over deze overeenkomst is bij de gemeente op te vragen.
Echter, de gemeente blijft verantwoordelijk en zal elk jaar een controle uitvoeren, samen met bewoners. De uitkomst van deze jaarlijkse schouw, en de opgedane ervaringen bepalen of het beheerplan voor het er op volgende jaar aangepast wordt. Naast het openbaar groen kunnen bewoners ook de terreinen van waterbedrijf Vitens beheren. Dat doen we gratis. Maar Vitens levert wel gereedschappen. Ook hier geldt dat we elk jaar bekijken wat er gedaan moet worden en of bewoners dat uitvoeren.

- Werkgroep Bouwgebreken

De werkgroep Bouwgebreken inventariseert collectieve bouwgebreken aan de eerste en tweede fase-woningen, die zijn opgetreden na oplevering. Ook ondersteunt zij de bewoners bij het in gebreke stellen van de aannemer, en bij mogelijke vervolgprocedures.

- Werkgroep Energie & Installaties

De werkgroep Energie & Installaties (de WEI) inventariseert gebreken aan technische installaties binnen woningen in de wijk, en adviseert bewoners bij efficiënt gebruik

- Werkgroep Verkeer

De werkgroep Verkeer inventariseert gevaarlijke verkeerssituaties in de wijk.

- Werkgroep Autodelen

De werkgroep Autodelen is het aanspreekpunt voor autodelen in onze wijk. In 2003 heeft de werkgroep zich aangesloten bij Wheels4all, een landelijke coöperatieve vereniging van autodelers. In het voorjaar van 2004 maken circa vijftien gezinnen gebruik van drie auto's. Spoedige uitbreiding van deelnemers en auto's ligt in de lijn der verwachting.

- Werkgroep Monitoring

De werkgroep Monitoring is al jaren actief om het energie- en waterverbruik in onze wijk bij te houden. De gegevens worden per type woning gegroepeerd, dus het verbruik van individuele bewoners wordt niet openbaar gemaakt.
De verschillen tussen typen woningen zijn groot. De verschillen binnen een type ook. Door de verbruikscijfers wekelijks bij te houden, kunnen mankementen aan de diverse installaties makkelijker worden opgespoord

- Werkgroep Bewonershandboek

De werkgroep Bewonershandboek heeft in het jaar 2000 een eerste versie van het bewonershandboek geschreven. In deze losbladige map staat achtergrondinformatie over de wijk, bijvoorbeeld hoe het watersysteem in elkaar zit. Maar ook hoe de wijk ontstaan is. Het is vooral bedoeld voor toekomstige bewoners, maar ook voor huidige bewoners blijken er nieuwe dingen in te staan.